Bu suyu kim harcıyor?

 

Bu suyu kim harcıyor? İklim krizi su problemine sebep oluyor mu? Sulama sistemleri neler ve nasıl kullanılmalı? İşte böyle birçok soru soruyoruz son dönemde birbirimize. Peki, nasıl durum bu hâle geldi?

Tarım, maalesef iklim krizinin mağdurlarından biri olmuş durumda. Evet, iklim krizi ne yazık ki bilinen tüm tarım sistemini altüst etmiş durumda. Aşırı yağış veya zamanında yağış olmaması, çiftçinin ekim takvimini ve hasat süresini olumsuz etkiliyor. Artan sıcaklıklar barajlardaki ve topraktaki suyun buharlaşmasına neden oluyor.Kuraklık deyince aklımıza direkt yağmurun yağmaması geliyor. Oysa kuraklık türlere ayrılıyor.

Aslında bu durum bir domino etkisidir. Zincirin ilk halkası meteorolojik kuraklıktır. Gökyüzünden yeryüzüne su inmese de toprağın derinliklerinde hâlâ su vardır. Meteorolojik kuraklık süresi uzadıkça toprağın üst katmanındaki nem biter. Bitki, yeteri kadar ihtiyacı olan suya ulaşamamaya başlar. Tarımsal kuraklık, yani toprağın üzerindeki nemin yok olması sebebiyle alt katmanlar etkilenir ve yer altı su seviyeleri, nehirler, barajlar kurur. Ve işte sonuç;

Yukarıdaki görselde gözüktüğü gibi yağış yok, bitkiler strese girmiş ve su rezervleri bitmiş. Peki ama neden? Bunun birçok sebebi var elbet. Gelişen ve değişen dünya bunun en birincil sebebi, bence. Bu kadar değişim içinde çözüm bulunmaz mı? Elbet çözüm var. Öncelikle en başta sorduğumuz bu soruya tekrar dönelim.

Güneş enerjisi ile sürekli hareket eden su, yenilenebilir bir kaynaktır. Buna rağmen bu kadar suyu kim harcıyor? Neden yetmiyor? Bu kadar az yağışın olduğu son dönemde yapılan araştırmalarda varılan sonuç:

Öncelikle yer altı sularının %65-70’i tarımda, %20-25’i sanayide, %10’u da ev için kullanılıyor. Bu arada yer altı sularının sadece %44’ü kullanılabilir veya ulaşılabilir durumdadır.

Su Havzalarının Kullanımı ve Yönetimi Özel İhtisas Komisyonu Raporu’nda su kullanım önceliği şöyledir:

1. İçme ve kullanma su ihtiyacı

2. Hayvanların devamlılığı için su ihtiyacı

3. Tarımsal sulama için su ihtiyacı

4. Enerji ve sanayi üretimi için su ihtiyacı

5. Ticaret, turizm, balıkçılık için su ihtiyacı

İşte yukarıdaki verilere baktığımızda, suyu en çok tükettiğimiz yer ile kullanılması öncelikli yerler arasında ciddi bir fark var. Çözümü var mı?

Öncelikle su altı kirliliğine dikkat çekmek istiyorum. Aşırı gübre kullanımı, yer altı su kaynaklarımızı ve havzalarımızı maalesef adeta zehre dönüştürüyor. Kontrolsüz yapılan ilaçlama ise kimyasalların suyun derinliklerine kadar inmesine neden oluyor.

İşte bu tür aşırılıklardan ve bilinçsiz uygulamalardan kaçınmak gerekiyor. Hep söylediğim gibi; gübre de, eğer mecbur kalınırsa ilaç da mutlaka kontrollü ve bilinçli şekilde uygulanmalıdır.

Artık vakit, vahşi sulama yöntemlerini geride bırakma vaktidir. “Akıllı sulama teknikleriyle” tanışma zamanı geldi.

Geleneksel (sallama) sulama yöntemlerinde kararı biz veririz. Belirlediğimiz zaman aralıklarına göre sistemin saatini kurarız ve sulama başlar. Ancak akıllı sulama tekniklerinde kararı bitki ve toprak verir. Toprağın nem durumu, bitkinin ihtiyacı ve çevresel koşullar dikkate alınarak sulama yapılır.

Doğru zamanda, doğru miktarda ve doğru yöntemle yapılan sulama su kaynaklarımızı korur.İşte yöntemler.

Durum artık teknolojiye bağımlı olmaktan çıkıp zorunluluk halini almıştır. 

Akıllı sulama tekniğinin mantığı veriye dayanır. Çeşitli sensörler aracılığıyla bitkinin kök bölgesindeki nem ve su seviyesi tespit edilir. Veri analiz programları sayesinde bitkinin hangi gelişim evresinde olduğu (çiçeklenme, meyve bağlama vb.) belirlenir. Bitkinin gerçekten ne zaman ve hangi miktarda suya ihtiyaç duyduğu tespit edilir ve sulama sistemi buna göre devreye girer. Böylelikle ihtiyaçtan fazla su kullanımının önüne geçilir.

Akıllı sulama sistemleri ortam koşullarını analiz eder ve yalnızca ihtiyaç halinde çalışır. Otomasyon sayesinde vana kontrolü kolaylaşır. Üretici, tarlaya gitmeden dahi sistemi uzaktan yönetebilir.Akıllı sullama sistemleri sayesinde;

✅Gübrenin aşırı kullanılmasına da  engel oluyor. Gübre,  bu sistemler sayesinde sadece bitkinin kök bölgesine ulaşır.  Toprağın derinliklerinin  ve yer altı sularının kirlenmesi engellenir. 

✅Aşırı sulama yapılmayacağı için fazla sulamadan kaynaklı hastalık ve mantar oluşumu engellenir. Bu sayede tarım ilacı kullanımı yok denecek kadar azalır. 

Akıllı sulama sistemlerinin içinde en ekonomik olanı damla sulama sistemleridir. Boruların içinden basınçla geçen su, damlayarak verilir. 

✅Bitkinin ihtiyacı ne kadarsa o kadar su alır. 

✅Bitkinin yeşil kısımları ıslanmaz. 

✅Az su ile sık ve yeterli aralıklarla sulama yapılır. 

✅Sadece bitki köküne su gittiği için nem ve mantar olmaz. 

✅Sulama yapılan sistemde aynı anda gübreleme yapılabilir. Bu sayede gereksiz bir gübre kullanılmaz.  

Ve son olarak bir öneri daha: Topraksız tarım uygulamaları, su tüketimi açısından avantaj sağlayan üretim tekniklerinden biridir. Ancak dikkat edilmelidir; topraksız tarım teknikleri bazen “susuz tarım” olarak adlandırılsa da bu doğru değildir. Topraksız tarım uygulamalarında su kullanılmaktadır. Bununla ilgili detaylar için daha önce tarafımdan hazırlanan yazı dizisini de okumanızı ayrıca öneririm.

https://3btarim.blogspot.com/2025/01/topraksz-tarm-yaz-dizisi1-topaksz-tarm.html?m=1

https://3btarim.blogspot.com/2025/01/topraksz-tarm-yaz-dizisi-2-topraksz.html

https://3btarim.blogspot.com/2025/01/topraksz-tarm-yaz-dizisi-3-toprak.html

https://3btarim.blogspot.com/2025/01/ipucu-kosesi-4.html

https://3btarim.blogspot.com/2025/02/topraksz-tarm-yaz-dizisi-5-topraksz.html

https://3btarim.blogspot.com/2025/02/topraksz-tarm-yaz-dizisi-6-topraksz.html

https://3btarim.blogspot.com/2025/02/topraksz-tarm-yaz-dizisi-7-topraksz.html

Önemli Not; Öğrencilik yıllarında ve zaman içinde   edindiğim bilgilerden özümsediğim ve günlük hayatımıza uyarlanabilecek olanları sizlere kendi cümlelerimle aktarıyorum.  İzinsiz kopyalanamaz.

Bu blogda kullanılan görsellere üyesi olduğum tasarım platformundan yasal olarak alınıp sayfaya adapte edilmiştir. Ayrıca tüm görselleri  yine aynı platform üzerinden kendim tasarladım